Verslag  20 maart 2007 radiocafé Wormerveer door G. Kiss

     Verslag thema avond in het Radio café. 20maart.

Deze keer een buizen reflex ontvanger besproken. De belangstelling ontstond toe ik een leuke kleine Hongaarse radio op MP ontdekte én kocht. Na contact te hebben opgenomen met de bij uitstek Hongaarse radiokenner JOHN HUPSE bleek deze radio het type tihany R822 van VIDEOTON uit 1958-1959 te zijn en van John kreeg ik via email een schema.
Na het bestuderen van dit toestelletje en het nu in mijn bezit zijnde schema bleek dat het wel om een heel bijzondere schakeling ging nl een 2 krings reflex ontvanger met slechts drie buizen één hf detector buis ( EBF80) één eindbuis ( EL84 ) en als laatste de gelijkricht buis (EZ80 ) en in dat jaar ! wat geen enkele fabrikant het in zijn hoofd haalde om dit nog  te produceren, het doel van de fabrikant zal hoogst waarschijnlijk ook wel zijn dat er een zeer goedkope radio werd geproduceerd, én betaalbaar voor een groot publiek. ( nép radio= volksradio) Maar toch zijn er slechts  zo’n 100 000 van gemaakt.
De gevoeligheid en selektivieteit viel toch wel behoorlijk mee met slecht één hf buis en eindbuis
Het toestel is een tweekringer waar het lf signaal weer wordt teruggevoerd naar de ingang ,en dit nog eens flink versterkt  ,het zg reflex principe. De werking is hoogst merkwaardig en uiterst slim bedacht  Het antenne signaal wordt aangeboden aan een koppelwinding en via de eerste afstemkring met een condensator van 100pf ( C5) aan het stuurrooster aangeboden , waar op dat moment  geen negatieve spanning aanwezig is en de buis de volle stroom trekt ca10ma !
Eigenlijk niet zo’n fijn idee en dacht gelijk aan een locomotief op volle kracht maar daarachter maar slechts één wagon . Het signaal zorgt ervoor dat er nu een kleine negatieve spanning ontstaat ( Capp rooster kath ) en door de roosterlek weerstand hoog te kiezen via R1 /R2 /R3 weerstanden in serie naar massa  (2,3 Mohm ).
Het gemoduleerde signaal wordt versterkt en 180gr verdraaid op de plaat gebracht  én naar de tweede afstemkring .
De 10nf condensator ( C7 ) zorgt er alléén voor dat op de sektie van de afstemcondensator geen hoogspanning aanwezig is die via de afstemkring de plaatspanning verzorgd deze kring  wordt parallel detektie verzorgd via 22pf (C8) naar de detektor plaat met een belastings weerstand van 330K ( R3) naar massa, en blijft alleen het negatieve signaal over tov 0V. Via 1M (R2 ) met 100pf (C9) naar aarde wordt nagenoeg al het hf signaal kortgesloten  zodat alleen het lf signaal overblijft .Op knooppunt R2/C9 word dit signaal weer via een 1M(R1) weerstand  weer aangeboden aan het stuurrooster ,dit signaal worden zonder beinvloeding samen gevoegd met de gemoduleerde draaggolf dat word aangeboden van de eerste kring. Het lf signaal wordt weer een keer flink versterkt maar  op  de plaat kortgesloten via de tweede kring naar de plus ,én nu het schermrooster laat varieren op het lf signaal die als uitgang dient , op die manier is de gemoduleerde draaggolf  ( wat niet wordt kortgesloten door de tweede kring ) en het lf signaal weer gescheiden.  De twee weerstanden van 1M (R1/R2) dienen ook nog eens voor een varierende gemiddelde negatieve roosterspanning. Immers als de gemoduleerde draaggolf groter is  (ontvangst van een sterke zender ) zal de negatieve spanning op de detektorplaat ook hoger zijn ,gevolg een hogere gemiddelde negatieve waarde en de buis minder gaat versterken          ( regelpenthode ) en automatisch  de sterkte van de zender reduceert,  dit wordt  AVR genoemd. Van het schemrooster wordt het het hf restsignaal kortgesloten door 1nf  (C11), zodat alleen het zuivere lf signaal overblijft .Met de trimmer C10 kan het laag doorlaat filter nog worden geregeld en bij het indraaien daarvan worden de hoge tonen en evt hinderlijke fluit toontjes verzwakt. Met een koppelcondensator  van 22nF  (C12) wordt het lf signaal  via de 1Mohm volume potmeter naar het stuurrooster van de EL84 gebracht en het uiteindelijke signaal via de uitgangstrafo waar aan de primaire kant nog een condensator van 1nF  (C13) zit om ongewenste uitslingeringen te voorkomen aan de luidspreker wordt aangeboden. Gefacineerd door deze uiterst slimme en hoogst bijzondere schakeling wat ook nog eens sterk werd beaamd door onze radiotechnisch adviseur van de N.V.H.R  de heer P.J. van SCHAGEN Jzn en er flink op te hebben ingedoken besloot ik zelf óók zo’n toestel te bouwen maar was naar mijn inziens toch wel voor een aantal verbeteringen vatbaar. Wat de fabrikant  ongetwijfeld ook zeker wel wist ,maar die keuze maakt het toestel ook weer duurder en bewerkelijker  ,en dat was zeker niet de bedoeling.
De punten die zeker voor verbetering vatbaar zijn:

·         lagere stroom bij rust toestand  ( geen signaal )

·         betere en afgeschermde kringen

·         betere detectie zonodig met een aparte diode

·         lineaire hf meekoppeling voor meer gevoeligheid en selektiviteit

·         kortere en uitgekiende bedrading voor een goede gelijkloop van de kringen én stabiliteit

Voor het complete verslag inclusief schema's kunt u dit WORD document downloaden:
LET OP! Heeft u vragen over dit project? Stel deze dan NIET aan Piet van Schagen maar vul het ONLINE formulier in, uw vraag gaat dan rechtstreeks naar de ontwikkelaar G. Kiss.
Compleet verslag klik HIER!
Voor de schema's klik HIER!
terug naar HOOFDPAGINA radiocafé Wormerveer